|
Ben Affleck'in parmakla gösterilip nanik yapılan oyuncu olmaktan sıkılıp, nispeten vasati 40 çöp kalibre yönetmenliğe resmen geçişinin müjdecisi olan filmi Argo, bir süredir sinemalarda oynamakta... ve elbette hakkında bir sürü de spekülasyon yapılmakta. Kimileri filmi Oscar yarışında iddialı bulurken, kimileri de Amerikancı ve oryantalist bulup yerden yere vuruyor.
Açıkçası ben, beklentimin altında bir Amerikancılıkla karşılaştığım için filmi yerden yere vuranlar arasında değilim... ama bir başyapıtla karşı karşıya olmadığımız da aşikar. Ben Affleck, Argo'da bizi muhteşem oyunculuğundan mahrum etmese de, yönetmen olarak bazı klişeleri artık Amerikalıların bile yemediğinin farkına varmış görünüyor. Her ne kadar pek içinden gelmediği belli olsa da, masum ve mağdur Amerika(lılar) ve öcü, umacı, kötü kalpli Amerikalı olmayanlar ikileminden uzak durmaya çalışmış... En azından İran devrimini yapanların Amerika'ya bu kadar gıcık olmalarının sebebini, "çünkü onlar sütü bozuk barbarlar, içleri kötü canım" gibi bir yaklaşımla geçiştirmemiş, "CIA da biraz ortalığı karıştırmış olabilir eh eh eh" itirafında bulunmuş. Eh, bu da bişeydir... Sonuçta bir Hollywood filminden bahsediyoruz, fazlasını beklemek onlara da haksızlık.
Gelelim filmin müziklerine... Argo soundtrack albümü Ekim ayında yayınlandı ve albümde sadece filmin orijinal müzikleri yer alıyor. Her ne kadar filmde Van Halen, Dire Straits, Led Zeppelin gibi 70'lerin sound'unu oluşturan gruplar yer alsa da, bunlar Alexandre Desplat imzalı albümde yok. Aslında bu nokta filmle ilgili dikkatimi çeken ayrıntılardan biri... Örneğin, Amerika'da geçen bölümlerde 70'lerin havası kılık-kıyafet, arabalar, mobilyalar ve elbette dönemin hit parçaları kullanılarak yansıtılmaya çalışılmış, ancak İran'da geçen kısımlarda böyle bir çaba yok. Sadece o kısımları izleseniz, filmin 1-2 yıl öncesini anlattığına da kolaylıkla ikna olabilirsiniz... Gerçi o yıllarda İran'da hangi şarkıcıların, hangi şarkıları popülerdi bilmiyorum ama, en azından pazar sahnesinde dükkanlardan birinde 70'lere ait dönemin hitlerinden bir İran şarkısı da kullanılabilirdi... Bu noktada filmi oryantalist bulanlara katılmadan edemiyorum, zira izleyicinin zihninde zamandan ve mekandan bağımsız, değişmeyen, statik bir "Orta Doğu" algısı yaratılmış. Aslında yaratılmaktan ziyade, halihazırda mevcut olan bu kalıp düşünce üzerine oynanmış.
Soundtrack albümün genelinde de bu hava yok değil ne yazık ki... Orta Doğu denince "Batılı, Beyaz"ların zihninde oluşan tüm öğeler filmin müziklerinde de var. Ağıt yakan kadın bu klişelerin en başında geliyor elbette... Depresif, karanlık bir atmosfer, mistik enstrümanlarla katılan gizem öğeleri vs... Bu eksik noktalara rağmen, çok da üzerine gitmemek gerek zira albümü Harem serisinin 2949394323'ncü albümünden farklı kılan da çok şey var.
Öncelikle Ben Affleck'in filmde yapmaya çalıştığı gibi klişeleri kırma çabası soundtrack'te de kendini hissettiriyor. Filmde baştan sona hissedilen gerilim ve endişe albümde de kendini gösteriyor. Yalnızca "The Mission" ve "Cleared Iranian Airspace" parçaları albümün genel havasından farklı... "Amerikana" olarak da tabir edilen bir türde bu iki parça. Herhangi bir Hollywood filminden Amerikan bayrağının dalgalandığı bir sahneyi gözünüzün önüne getirin ve çalan müziği hayal edin... İşte o!
Bu iki parçayı ayrı tutarsak, her ne kadar ağıt yakan kadın, sık sık karşımıza çıksa da, Desplat, Doğu sound'unu ne bol acılı ne de büyülü bir dünya klişesine kapılmadan kullanmaya ustalıkla başarmış. Parçaların çoğunda perküsyonlar ön planda ve bu da gerilim, telaş ve zamana karşı yarış hissini pekiştiriyor. "Drive to the Airport, Sweatshop, Hotel Messages gibi parçalarda vokallerin perküsyonvari bir anlayışla kullanılması da başarmak-başaramamak ikilemini vurgulamakta çok başarılı bir yöntem olmuş. Elektronik altyapı öğeleri de yenilikçi bir sound yaratmış.
"A Spy in Tehran", "The Business Card", "Breaking Throught the Gates", "Drive to the Airport" albümün belkemiğini oluşturan parçalar. Daha önce de belirttiğim gibi "The Mission" ve "Cleared Iranian Airspace", bütünden ayrı duran Amerikana parçalar. Yabancı filmlerde Türkiye ile ilgili bir şey görünce sevinme hastalığına tutulanlar için de belirtmeden geçmeyelim, albümde "Istanbul - The Blue Mosque" adlı bir parça da var. Her ne kadar filmde gavurun Blue Mosque diye bildiği Sultanahmet Camii yerine, Aya Sofya geçse de... Albümdeki son parça ise Hace Tuto Guagua adlı bir Şili ninnisi... Filmin de son sahnesinde Kahraman kahramanımız yavrusuna kavuştuğunda çalıyor...
Son birkaç kelam etmek gerekirse, anlaşılan Desplat bu yıl tatil yapmaya pek fırsat bulamamış, zira Argo, 2012'de müziklerini yaptığı beşinci film... En az iki tane de henüz vizyona girmemiş olan var... Filmografisinde ise My Week With Marilyn, The Ides of March, The Tree of Life, The King's Speech, Benjamin Button, The Queen, Fantastic Mr. Fox gibi filmler var. » Operasyon: Argo film sayfası |
