|
Gideon’un Senaryo Yazma İpuçları: Artık Bir Senaristsin...
Yazarlığını Geliştirmek ve Kariyerinde İlerlemek için İpuçları
Hollywood Filmlerinin Derin Yapılanması
John Truby gişe filmlerinin çeşitli sırlarından bahsediyor. Hollywood’da yazmak için iyi bir önerme ve güçlü bir hikâye anlatma yeteneğinden fazlası gerekir. Eğer alıcılar senaryonun dünya çapında geniş bir kitlenin ilgisini çekeceğini düşünmezse, satın almazlar.
İSTEK HATTI
İyi hikâye anlatımı için gerekli olan öğe istek hattıdır (hedef). Ana karakter, çok belirli bir şeyi fazlasıyla yoğun bir şekilde ister. Bu, hikâyenin omurgasını oluşturur.
Gişe filmlerinde bu istek hattı neredeyse her zaman olumludur; kahraman bir sorunu çözmeyi veya değerli bir şey yaratmayı ister. Star Wars’da Luke prensesi korumak ve Cumhuriyet’i eski hâline getirmek istiyor. Raiders of the Lost Ark’ta Indiana Jones, Naziler Ark’ı bularak yenilmez olup dünyanın kontrolünü ele geçirmeden önce onu bulmak istiyor.
Bunun önemli bir öğe olmasının sebebi, istek hattının hikâye treninin üzerinde gittiği ray olmasıdır. İstek, seyircinin kendini kahramanla bağdaştırdığı konulardan biridir. Dolayısıyla ne kadar olumlu olursa o kadar iyi.
22 TUĞLALI BİNA
Gişe filmlerinin bir diğer çok önemli yanı, harika bir senaryoda olması gereken 22 tuğlalı binayı her zaman içermeleridir. Çünkü bu tuğlalar dramanın temelinde yatan dilbilgisinden daha azı değildir. 22 tuğla size hiçbir zaman ne yazmanız gerektiğini söylemez. En güçlü dramatik etkiyi sağlamak için yazdıklarınızı nasıl bir DİZİLİM’e sokacağınızı söyler.
İFŞA
Gişe filmlerinin üçüncü bir karakteristik özelliği ifşa etmekle ilgilidir. İfşa kahramana şaşırtıcı yeni bir bilginin verilmesidir. Liste başı filmler genelde 7-10 büyük ifşa içerir. Bunlara karşılaşılan zorluklar, ani değişiklikler ve dönüşler de dâhildir.
PLAN / DOLAP
Birçok gişe filminde, özellikle komedilerde bulunan bir başka anlatım tekniği planlamayla ilgilidir. Plan kahramanınızın rakibini yenip hedefine ulaşması için izleyeceği stratejidir.
Gişe filmlerinde plan genelde bir dolap çevirmedir, bu da kandırma üzerine kurulu bir stratejidir. Dolaplar seyirciler için hayli popülerdir.
Öncelikle, kahramanınızın hilekâr özelliklerini öne çıkardıkları için… Dolandırıcı / büyüleyici / hilekâr bir kahramanın varlığı liste başı filmlerin tartışmasız en önemli karakteristik özelliğidir.
“Dolap”ın kahramanınızın rakibine uyguladığı tek bir hile olmadığını unutmayın. Dolap, bir hileler bütünüdür; yalnız rakibi değil seyirciyi de şaşırtan karmaşık bir hileler silsilesidir.
Bu noktada seyircinin dolapları sevmesinin ikinci nedeni ortaya çıkar. Dolap, hikâyenin örgüsüne katkı sağlar. Ne kadar saklı olursa seyircinin hoşuna gidecek o kadar fazla sürpriz ortaya çıkacaktır.
HİKÂYE STRATEJİSİ
Gişe filmlerinin en temel ögelerinden biri genel hikâye stratejisidir. Hit filmler genelde gerçek bir karakter yaratmakla işe başlar, sonrasında ona özgün bir durum ve dünya kurgular. Bu stratejinin mantığı film ortamının doğasından kaynaklanır. Film, fantastik dünyaları gerçek ve detaylı kılmanın mükemmelliğinin ortaya çıktığı ortamdır. Aynı zamanda televizyonla yarışmak adına film, izleyenlere evlerinden ayrılmaları için bir sebep yaratmalıdır.
“Gerçek” bir karakterle başlayarak hikâye, izleyiciye kendilerini özdeşleştirebilecekleri bir karakter verir. Onlara “Bu da benim gibi sıradan bir insan.” dedirtir. Seyirci yakalandıktan sonra hikâye; kahramanı ve seyirciyi, büyüleyici detaylarla şekillendirilmiş, gerçek hayatta veya herhangi bir ortamda tecrübe edemeyecekleri bir dünyaya götürür.
Saf dramaların genelde yüksek gişe başarısı sağlayamamasının nedeni budur. Dramalar bize gerçek karakterler sunar ancak bizi fantastik dünyalara götürmez. Forrest Gump filmi bu kurala bir istisna olarak görülebilir. Bu drama (ortalama zekânın altında) gerçek bir karakter sunar. Ancak Forrest aynı zamanda Amerikan tarihinin son 40 yılındaki önemli olaylara rastladığı veya katkıda bulunduğu fantastik bir yolculuğa çıkar.
ÇETİN ÇIKMAZ
Daha karmaşık bir gişe filmi öğesi de kahramanı çetin bir çıkmaza sokmaktır. Çıkmaz fazlasıyla net bir hikâye aracıdır ve genellikle yanlış anlaşılır. Hikâyedeki çatışmayla bağlantılı olmasına rağmen, aslında istek hattından ortaya çıkan bir tekniktir.
Çetin çıkmaz kahramanın kendini içinde bulduğu herhangi bir zor durum değildir. İkinci bir istek hattı yaratarak kahramanı çıkmaza sokarsınız. İlk istek hattı, hikâyenin temel hattı, kahramanımızın ne istediğidir. Hikâyenin orta kısmının başlarında ortaya çıkan ikinci istek hattı ise, ilki ile direkt çelişki içinde olmalıdır. Diğer bir deyişle kahraman A’nın peşinden giderse B’yi, B’nin peşinden giderse A’yı kaybedecektir.
Bu tekniğin birçok gişe filminde bulunmasının sebebi, bunun kahramana film boyunca aşırı bir baskı yüklemek için harika bir yol olmasıdır ve bu önemli bir meseledir. Hit bir filmin orta kısmındaki başarıyı sağlayan üç sırrın şunlar olduğunu söylesem abartmış olmam: baskı, baskı, baskı.
Buradan hareketle fazlasıyla hit olan filmlerin alakalı bir öğesinden bahsedebiliriz. Bunlarda kahramanı erkenden sabit bir tehlike içine sokarlar. Aksiyonu yürütenin esas karakteriniz olması gerekmesine rağmen, karakter aynı zamanda sürekli bir saldırı altında olmalıdır.
Kahramanınıza yapılan saldırıları yoğunlaştırmanın çeşitli yolları vardır. Bunlardan biri rakiplerin sayısını artırmaktır, böylece kahramanın üzerine rakip üstüne rakip salarak bir makineli tüfek etkisi yaratırsınız.
Bir başka teknik istiflemektir. İstiflemede her şeyi bir araya tıkıştırırsınız. Kahramanın saldırı altında olmadığı sahneleri kesip durmanız gerekir.
Tabii ki yukarıda bahsedilen gişe filmi öğeleri senaryonuzun iyi satacağını garantilemez. Ancak şansınızı görece artıracağı kesindir.
Eğer bu test edilmiş-onaylanmış teknikleri uygularsanız, Hollywood’da kadrolu bir yazar olacağınıza inanıyorum.
http://gideonsway.wordpress.com sitesinden çeviren Melike Softa |
