|
*Bir milyona yakın çocuğa sinemayı sevdiren ve bunun için yıllardır bütün olanaklarını seferber eden Ülker Ailesi’nin başucu filmi 46 yıldır hiç değişmedi!
Gelecek yıl ellinci yaşı kutlanacak olan “Doktor Jivago” filmi, beşer OSCAR ile Altın Küre ödülü kazanmış ve 1966 Cannes Festivali’nde büyük ödül Altın Palmiye için yarışmıştı.
Yapımcılığını Sophia Loren’in kocası Carlo Ponti’nin, görüntü yönetmenliğini mesleklerinin en büyük ustalarından Freddie Young ile Nicolas Roeg’in üstlendiği “Doktor Jivago”, yılın en iyi dram filmi, yönetmeni, erkek oyuncusu (Ömer Şerif), senaryosu, özgün müziği dallarında Altın Küre, yılın en iyi senaryosu, görüntü yönetmeni, sanat yönetmeni, giysi tasarımı ve özgün müziği dallarındaysa OSCAR ödülü elde edecekti.
*** ***
1991’de Sovyetler Birliği (İmparatorluğu) tarihe karışırken (gömülürken / yıkılırken) bugünkü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hayatının kendisine en acı veren deneyimini yaşadığını sonradan itiraf edecekti.
Vladimir Putin, Beyaz Saray fotoğrafçısı Pete Souza’nın 1988’de Moskova Kızıl Meydan’da çektiği bir fotoğrafta o sırada Sovyetler Birliği’ni ziyaret etmekte olan ve küçük bir Rus çocuğun elini sıkmak için hamle yapan ABD Başkanı Ronald Reagan’ın karşısında, boynunda fotoğraf makinesi olan turist kamuflajındaki KGB ajanı olarak, görülmekteydi…Beyazperdenin ikinci sınıf yıldız oyunculuğundan emekli olduktan sonra ABD Devlet Başkanı seçilen Ronald Reagan ABD Başkanlığı yaparken “Dünyanın en eski ikinci mesleği politikacılıktır.Üstelik en eski ikinci meslekle, en eski birinci meslek arasında çok sayıda ortak özellik ve büyük benzerlikler vardır,” diyecekti!
*** ***
Sovyetler Birliği’nin (İmparatorluğun) yıkılmasında bir edebiyat ve sinema başyapıtının herkesten ve her şeyden büyük payı olmuştu…O eser “Doktor Jivago (Zhivago)”ydu.Yahudi asıllı Rus yazar Boris Pasternak (1890-1960) Sovyetler Birliği dışına kaçırılarak ilk kez 1957’de İtalya’da yayınlanan romanının da etkisiyle 1958’de Nobel edebiyat ödülünü almıştı…Sovyetler Birliği’nde hemen yasaklanan (sakıncalı bulunan) “Doktor Jivago” romanını son 60 yılda kara borsa aracılığıyla okumayan Rus kalmayacaktı.”
“Doktor Jivago” Sovyet Komünist Partisi’nin uygulamalarını yerden yere vurmaktaydı, Komünizme yöneltilmiş en ağır suçlamaları içermekteydi ve Lenin ile Stalin zamanı zulümlerini tüm dünyanın gözlerinin önüne serdiği için de varolmuş en güçlü anti-Komünist metne dönüşmüştü…Üstelik Leo Tolstoy’dan (1828-1910) ve Aleksandr Soljenitsin’den (1918-2008) sonraki en büyük Rus yazarlarından birinin elinden çıkmış bir edebiyat şaheseriydi…Öte yandan Komünizmi savunan hiçbir edebiyatçı “Doktor Jivago”nun yanına bile yaklaşabilecek bir esere imza atmayı başaramayacaktı.
“Doktor Jivago”nun beyazperde uyarlamasınıysa, yedi OSCAR ödüllü “The Bridge on the River Kwai-Kwai Köprüsü” (1957’nin filmi Türkiye sinemalarına 1962’de geldi) ve yine yedi OSCAR ödüllü “Lawrence of Arabia-Arabistanlı Lawrence”ın (1962’nin filmi Türkiye’de çok uzun yıllar yasaktı) harika yönetmeni İngiliz David Lean (1908-1991) gerçekleştirecekti.
Sinema tarihinin gördüğü en büyük kusursuzluk arayıcısı olan David Lean “Doktor Jivago”yu Kanada, İspanya, Meksika ve Finlandiya’daki mekanlarda çekti; filmin son sahnesi İspanya ile Portekiz arasındaki Aldeadavila Barajı’nda çekildiğinden çekimlerde kullanılan ülke sayısı beşe çıkmıştı.
“Doktor Jivago”nun yapım bütçesi 11 milyon dolara ulaşırken Larissa (“Lara”) Antipova rolündeki Julie Christie’ye 120 bin dolar ödendi…”Lawrence of Arabia-Arabistanlı Lawrence”tan da sekiz bin İngiliz Sterlini alan Ömer Şerif, Doktor Yuri Jivago’yu canlandırdığı “Doktor Jivago”dan da aynı ücreti aldı.
“Doktor Jivago”, Rusya’dan kaçarak dünyanın her tarafına dağılan Rus diasporasının da (milyonlarca insanın) verdiği destekle son elli yılın en popüler sinema filmlerinden birine, tam bir sinema efsanesine dönüşecekti.
“Doktor Jivago”nun 22 Aralık 1965 New York galasını, 26 Nisan 1966’daki Londra galası ve 5 -20 Mayıs 1966 tarihleri arasındaki Cannes Festivali gösterimi takip etti.
Kuzey Amerika (ABD-Kanada) sinema hasılatı o günün 111 milyon 721 bin 910 dolarına ulaştı; bu paranın bugünkü değeriyse tam olarak 988 milyon 118 bin 200 dolar...İspanya’da 6 milyonu aşkın seyirciye ulaşan “Doktor Jivago”, İsveç’te 1 milyon 800 bin kişiyi sinema salonlarına getirecekti.
28 Aralık 1968’de Türkiye sinemalarına ulaşan “Doktor Jivago”, 1929’da Sovyetler Birliği’nden (Kırım’dan) Türkiye’ye göç eden/göç etmek zorunda kalan ve sonbahar 1944’te (1944 Türkiye’de girişimci patlaması yaşanan bir yıldı ve Yapı Kredi Bankası’nın da temeli o yıl atılmıştı) Ülker Grubu’nun temellerini atan Sabri Ülker’i de (1920-2012) etki alanına almayı başaracaktı; Sabri Bey filmde anlatılanlarla kendi hayatı arasındaki büyük paralellikleri hemen fark edecek ve bundan çok çok etkilenecekti…Sabri Ülker, bu muhteşem filme oğlunu (Murat Ülker) ve kızını (Ahsen Ülker Özokur) defalarca götürmek için kıymetli zamanını ayıracaktı…Oğul Murat Ülker için de her zaman en çok beğendiği film 46 yıldır “Doktor Jivago” oldu ve olmaya devam ediyor…
Carlo Ponti’nin yapımcılığını üstlendiği efsaneleşmiş filmler:
*David Lean’ın yönettiği ”Doctor Zhivago-Doktor Jivago”
*”La Strada-Sonsuz Sokaklar”/Yabancı film OSCAR’ını İtalya’ya kazandırdı ve Federico Fellini tarafından yönetildi /1954’ün filmi Türkiye sinemalarına 1957’de geldi.
*Michelangelo Antonioni’nin yönettiği “Blow Up-Cinayeti Gördüm”/1966’nın filmi Türkiye sinemalarına 1971’de geldi.
*Michelangelo Antonioni’nin yönettiği “Professione: reporter-Yolcu”/1975’in filmi Türkiye sinemalarına 1981’de geldi.
|
