Bu sayfada yeralan verilerin tamamı özgün içeriktir. Antrakt Sinema’dan izin almadan tamamı ya da parçası kopyalanamaz, kullanılamaz.

 

“Yol”a Altın Palmiye’yi kazandıranlar kimlerdi?

Hakan Sonok Yazıları

*Costa Gavras’ın “Missing-Kayıp” adlı filmiyle  Şerif Gören’in yönettiği “Yol”a 1982’de  Cannes Film Festivali’nde büyük ödül Altın Palmiye ödülünü paylaştıran seçici kurul belki de bugüne kadar oluşturulmuş en iyi aydınlar topluluğuydu…

*Nobel edebiyat ödüllü romancı Gabriel José García Márquez de (1927-2014)  32 yıl önce Altın Palmiye’yi “Yol” ve “Missing-Kayıp” arasında paylaştıran seçici kurulun bir üyesiydi.

Yunan asıllı Fransız vatandaşı yönetmen ve senaryo yazarı Costa Gavras yakın zamanda Public Broadcasting Service (PBS) televizyon kanalından Charlie Rose’la yaptığı söyleşisinde 2014  yılı 67. Cannes Film Festivali açılış filmi  “Grace of Monaco” da  Andre Pevern tarafından canlandırılan Fransa eski Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle’ün (1890-1970)  tokgözlülüğüne övgüler yağdırdı ve Charles de Gaulle’e hayranlığını dile getirdi. Gavras, de Gaulle’ün emekli tankçı general ve Cumhurbaşkanı olarak devletten çifte maaş alma hakkı olmasına rağmen tek maaş almayı tercih ettiğini söyleşisinde özellikle belirtti.

1921’den bu yana evli olduğu eşi Yvonne Vendroux de Gaulle’le (1900-79) birlikte Ekim 1968’de Türkiye’yi ziyaret eden Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle için ABD 32. Başkanı Franklin Delano Roosevelt (1882-1945) “Bu adam olsa olsa diktatör olur,”  öngörüsünde bulunmuş, “O’nun diktatör potansiyeli taşıdığını” belirtmiş,  de Gaulle’ün geleceğin Fransa’sına lider olmaması için elinden gelen her şeyi yapmış, her türlü çelmeyi takmıştı…Roosevelt Amerikan ve İngiliz orduları tarafından Fransa’daki Alman işgali (1940-1944 arasında yaşanmıştı)  sonlandırıldıktan sonra ülkenin general Henri Giraud’ ya (1879-1949) emanet edilmesini de tavsiye etmişti…

Charles de Gaulle, Roosevelt’i yanılttı; Fransa’da 22 Nisan 1961 Cumartesi günü  General Raoul Salan’ın (1899-1984) yaptığı askeri darbe girişiminin püskürtülmesinde ve ülkede demokrasinin korunmasında birinci derecede rol oynadı. Charles de Gaulle vefat ettiğinde orta halli bir Fransız vatandaşından daha varlıklı değildi. Bu nedenle ailesi evlerini bile satmak zorunda kaldı…

Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanlığından emekli olduğunda François Mitterand’ın da (1916-1996) bankada 40 bin dolardan başka bir parası yoktu!

*** ***

Costa Gavras, “The Wolf of Wall Street-Para Avcısı”yla (yönetmen: Martin Scorsese)  akraba filmi  “Le capital- Capital” de varolan kapitalist ekonomik düzenin zengini daha zengin etmek için kurulduğunu, zenginlere sürekli olarak daha çok para aktarabilmek için de sistematik olarak yoksulların soyulması gerektiğini anlattı…Filmin temalarından biri çok paranın baştan çıkarması, yozlaştırması ve çürümeye neden olmasıydı.

2008 dünya ekonomik bunalımına Costa Gavras’ın bakışı (yorumu) olan “Le capital- Capital”in baş rolünde bu filmdeki rolü için bir milyon Euro ücret alan Gad Elmaleh vardı…

Babası Charles Chaplin gibi mim sanatçısı olan Elmaleh, Ben Stiller’ın Fransa şubesi olarak da tanınıyor; bu arada Fas Yahudisi kökenli Elmaleh ile oyuncu & Monaco Prensesi Grace Kelly’nin torunu (Grace Kelly’nin kızı Caroline’in kızı) Charlotte’un (1986  doğumlu) 17 Aralık 2013’te Raphael adında bir çocukları dünyaya geldi. 

*** ***

Costa Gavras’ın ”Missing-Kayıp” adlı filmiyle  Şerif Gören’in yönettiği “Yol”a 1982’de  Cannes Film Festivali’nde büyük ödül Altın Palmiye’yi paylaştıran seçici kurul belki de bugüne kadar oluşturulmuş en iyi aydınlar topluluğuydu…

Yılmaz Güney’in senaryo yazarı, yapımcılarından ve kurgucularından biri olduğu “Yol” yabancı film dalında Los Angeles’ta Altın Küre adaylığını da elde edecekti.

Costa Gavras,  yıllar sonra  “Yılmaz Güney, cesur bir filmciydi.Ölümü hepimiz için, ancak daha da çok Kürtler için, büyük bir kayıptır…Kürtlerin mücadelesi Yılmaz Güney’siz de devam edecek,” diyecekti.

Altın Palmiye’yi “Yol” ve “Kayıp” arasında paylaştıranlar arasında kimler vardı?
*İtalya’da büyük saygınlığı olan ve William Shakespeare sahnelemeleriyle ünlü  tiyatro yönetmeni Giorgio Strehler (1921-1997)

*“Noirs et blancs en couleur- Black and White in Color-Siyahlar Beyazlar ve Renkliler” (1976) adlı filmiyle yabancı film OSCAR’ını, “La guerre du feu- Quest for Fire-Ateş Savaşı” (1981) ve “L’ours-The Bear-Ayı” (1988) adlı filmleriyle yılın en iyi yönetmeni dalında Cesar’ı kazanan, yine Cesar ödüllerinde ”Der Name der Rose-Gülün Adı” (1986) adlı filmi yılın en iyi yabancı filmi,  “Ateş Savaşı” adlı filmiyse yılın en iyi filmi seçilen  Jean-Jacques Annaud  (1943)

 

*”Ladri di biciclette- Bicycle Thieves-Bisiklet Hırsızları” (1948) ,“Senso-Günahkar Gönüller” (1954), ”Rocco e i suoi fratelli- Rocco and His Brothers-Rocco ve Kardeşleri” (1960) ve “Il gattopardo- The Leopard-Leopar” (1963) gibi ölümsüz filmlerin senaryo yazarı Suso Cecchi D'Amico (1914-2010)

*Charles Chaplin’in kızı, “Doctor Zhivago-Doktor Jivago” (1965) ve “Chaplin” (1992) filmlerinin oyuncusu Geraldine Chaplin (1944)

*Nobel edebiyat ödüllü romancı Gabriel José García Márquez (1927-2014)

*Dört kez yönetmen, bir kez de senaryo yazarı dalında toplam beş kez kez OSCAR adaylığı elde eden Sidney Lumet (1924-2011)

*Üç filmi Cannes Altın Palmiye’sine, bir filmi Berlin Altın Ayı’sına, bir filmi de Venedik Altın Aslan’ına  adaylık elde eden yönetmen Mrinal Sen (1923)

Costa Gavras’ın babası Anadolu’ya çıkan Yunan işgal ordusunda 3 yıl görev yapmıştı.
Costa Gavras’ın babası İzmir’e çıkan Yunan İşgal ordusunda 3 yıl boyunca görev aldı. Babasının pek çok silah arkadaşı Türk-Yunan savaşlarında hayatını kaybetti.

Costa Gavras 12 Şubat 1933’te Yunanistan’da dünyaya geldi.18 yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri’nden vize alamayınca Paris’e gitti ve 1956’da Fransız vatandaşlığına geçti.

Yönettiği “Z-Ölümsüz” (1969) adlı film yılın en iyi filmi, yönetmeni, uyarlama senaryosu, kurgusu ve yabancı filmi dalında (toplam beş dalda) OSCAR ödülüne aday gösterildi; bu ödülü kurgu ve yabancı film dallarında kazandı. Mikis Theodorakis’in “Z-Ölümsüz” bestelediği fon müziğinin OSCAR ödülüne aday gösterilmemesiyse hala eleştiriliyor.”Z-Ölümsüz”, Cannes Film Festivali’nde seçici kurul özel ödülüne de layık bulundu.

Costa Gavras’ın ”Missing-Kayıp”(1982) adlı filmi Şerif Gören’in yönettiği “Yol”la Cannes Film Festivali’nde büyük ödül Altın Palmiye’yi paylaştı.

”Kayıp” yılın en iyi filmi, erkek oyuncusu (Jack Lemmon), kadın oyuncusu (Sissy Spacek) ve uyarlama senaryosu dallarında  OSCAR ödülüne aday gösterildi; bu ödülü uyarlama senaryo dalında kazandı.”Kayıp”ın senaryosuyla Costa Gavras ilk ve tek OSCAR ödülünü kazandı.”Missing-Kayıp”, İngiliz Film Akademisi’nce verilen BAFTA  Ödülleri’nde de uyarlama senaryo ödülünü elde etti.

Costa Gavras’ın “Music Box-Müzik Kutusu”(1989) adlı filmi Berlin Film Festivali’nde büyük ödül Altın Ayı’ya layık bulundu ve baş roldeki Jessica Lange’e kadın oyuncu dalında OSCAR adaylığı getirdi.

Costa Gavras’ın “Section Speciale-Özel Bölüm” adlı filmi (1975) Cannes Film Festivali’nde büyük ödül Altın Palmiye için yarıştı ve burada yönetmen ödülünü kazandı.

Costa Gavras’ın Papa’nın ve Katolik kilisesinin (Vatikan’ın) üç kıtayı ateşe veren Nazi Almanya’sıyla sıkı ilişkilerini konu alan “Amen-Amin” adlı filmi (2002) Berlin Film Festivali’nde büyük ödül Altın Ayı için yarıştı.

Costa Gavras’ın “La petite apocalypse”(1993) adlı filmi  yine Berlin Film Festivali’nde büyük ödül Altın Ayı adaylığını elde etti.

Costa Gavras’ın çok beğendiği filmlerden bazıları:
*Greed-Tutku /Erich von Stroheim /1924
*Modern Times-Modern Zamanlar /Charles Chaplin /1936
*The Grapes of Wrath-Gazap Üzümleri /John Ford /1940
*Seven Samurai-Yedi Samuray /Akira Kurosawa /1954

Ana Sayfa | Film Arşivi | Gelecek Program | Haberler | Gişe Raporu | Köşe Yazıları

Mesafeli Satış Sözleşmesi | Teslimat ve İade Şartları | Gizlilik Politikası

© Antrakt Sinema Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır