|
Ayşe Şasa sadece film senaryolarıyla değil yaptığı iyiliklerle de daima hatırlanacak…
Memduh Ün Ayşe Şasa’yı anlatıyor:
*“Ayşe Şasa önceleri Atilla Tokatlı’yla evliydi, sonra Atıf Yılmaz’la birleştirdi yaşamını.Atilla Tokatlı’da Atıf Yılmaz’ın yönetmen yardımcısıydı.Ayşe Şasa çok iyi kayak yapardı.Atıf Yılmaz’la Uludağ’a çalışmaya gittiğimizde anlatmıştı.Ayşe kolejde okurken erkek giysileri giyer, erkeklerle yarışır, birinci olurmuş hep. Ayşe o sırada Atıf’la evliydi.Hep beraber Uludağ’a gitmiştik.Atıf’la ben Ayşe’ye özenip kayak öğrenmeye heveslendik.Hoca tuttuk, ama adam bize çok bağırıyordu. Ben Atıf’a, sette biz herkese bağırıyoruz ya, bu adam da onların intikamını alıyor bizden demiştim. Ama bu öykünün sonu bayağı tatsız, çünkü tam öğrenip kaymaya başladık, Atıf düştü ayağını incitti.Bizim kayak eğitimi de böylece sona erdi.
*Senarist ve oyun yazarı Sadık Şendil çok tatlı, espirili hikayeler anlatırdı.Birisi şöyle: Sadık Bey bir gece evde senaryo çalışırken, cama vurulduğunu duyuyor.Tuhaf bu, çünkü apartmanın dördüncü katında oturuyor.Merak ediyor, kalkıp pencereye yaklaşıyor.Ayşe Şasa’yı görüyor. Ayşe Şasa çok uzun boylu bir kadındır.”
Hakan Sonok’un Notu: Ayşe Şasa “Bir Ruh Macerası” adlı anılarında( Sayfa: 121) boyunu açıklıyor: 1.78…Görüldüğü gibi Ayşe Şasa’nın efsanelere, kitaplara, fıkralara konu olan uzun boyu abartıldığı kadar uzun değildir.
Atıf Yılmaz Ayşe Şasa’yı anlatıyor:
İkinci kocası Atıf Yılmaz da Ayşe Şasa’yla evlenmeden önce, kadının 15 yaş küçük olmasını ve kendinden uzun boylu olmasını dert,sorun etmişti. Atıf Yılmaz Ayşe Şasa’ya “Sen ev kadını olamazsın, yemek pişirmeyi bilmeyen bir kolejlisin,” demiştir.
Atıf Yılmaz, “Hayallerim, Aşkım ve Ben” adlı anılarında Ayşe Şasa’yı şöyle anlatır: “Cizre beylerinden Bedirhan Paşanın torunudur… Yılmaz Güney’in Ayşe Şasa’ya karşı garip bir sevgisi ve saygısı vardı.Kimbilir belki de Ayşe Kürt Prensesi olduğu içindir .Yaşar Kemal’in yalancısıyım. Ayşe Şasa’yla evleneceğim zaman, İstanbul’da Kürt ileri gelenleri Ayşe Şasa bir Türk’le evleniyor diye epeyce bozulmuşlar. Onun üzerine Yaşar Kemal göğsünü gere gere “Yanılıyorsunuz arkadaşlar. Damadımız öz be öz Kürt’tür,” demiş. Ayşe Şasa benimle kah “Proleter Kürt”, kah “Asimile Kürt” diye dalga geçip dururdu.
Bir gün, Yılmaz Güney ile Nebahat Çehre, Ayşe Şasa’yla oturduğumuz çatı katına geliyor.En büyük eğlencemiz salondan çıkılan terasın beton korkuluğuna kesme şekerleri dizip, Kilis’ten aldığım havalı tüfekle nişan almak. Salondan attığımız için karşı komşular bizi görmüyor.Kiremitlerin neden durmadan kırılıp çatladığını bir türlü anlayamıyorlar.Yarışı genellikle Ayşe’yle Nebahat kazanıyor.İkisi de bizden daha iyi atıcı.Yılmaz Güney bu işe ciddi ciddi bozuluyor.
Yine bir gece de saat 24.00’ü çoktan geçmiş olmalı.Kapı çalınıyor.Açıyoruz.Gelen Yılmaz Güney.Yanında hiç beklemediğimiz bir hanım arkadaşı.”Hoşgeldiniz, buyrun,” filan diyoruz.Geçip oturuyor, yarım saat sonra da kalkıp gidiyorlar.Yılmaz Güney, o gece Ajda Pekkan’la gelmişti.İlkleri bana gösterme alışkanlığı nedeniyle gelmiş olmalı.”
Giovanni Scognamillo Ayşe Şasa’yı anlatıyor:
“ Türkiye’deki film üretim ve yapım düzeni Ayşe Şasa’ya iyi gelmedi. Hastalanmasında belki, bir ihtimal, bu çalışma düzeninin de bir payı, bir katkısı oldu. Ayşe Şasa çok dürüst, çok düzgün, çok ilkeli bir insandı.Yeşilçam hengamesinin içine düşünce sarsılmış olabilir.”
Atilla Dorsay Ayşe Şasa’yı anlatıyor:
“1970’lerin fırtınası içinde solculuğu ağır bastı ve evlendiği Atıf Yılmaz’ın tarihsel çerçeveli kimi filmleri içinde bile toplumcu mesajlar veren güzel senaryolar yazdı. Ama sonra Ayşe Şasa başkalaştı, farklılaştı.O adına akıl dediğimiz hazinenin başkalarınınkinden farklı olarak işlemesi gibi belalı bir serüveni yaşadı, toplumun ve tıbbın şizofreni dediği bir tür hastalığa yakalandı. İnanıyorum ki bu sadece kişisel bir serüven, bünyeye ve yapıya bağlı bir tezahür değildi. Yaşadığı çevreye ve ortama bir türlü uyum sağlayamayan ve kendine ait iklimi bulamayan hassas ve nadir bir bitkinin sararıp solmasına benzer bir öyküydü.
Ama artık “A Beautiful Mind-Akıl Oyunları” (2001) adlı harikulade filmi de görmüş olarak daha iyi biliyoruz ki, şizofreni türü hastalıklar sürekli değildir, dönem dönem iyileşebilir ve her koşulda, o kişinin sanatsal veya bilimsel üretimini, diğer insanlarla alışverişini, kültürel etkinliğini azaltmaz, hatta kimi zaman çoğaltırlar. Ayşe Şasa’da uzun ve ıstıraplı yıllardan sonra, bu kez senaryo yazarı değil, sadece sinema yazarı olarak aramıza katıldı.1990’lardan itibaren Dergah Dergisi’ne yazdığı kısa, ama özlü yazılar, ondaki yeni değişimin dışavurumuydu.Bu, Kemal Tahir’in öncülüğünde izlenen uzun yoldan kalma Doğu-Batı sorunlarına, bu uzun ve bitmez kavganın aşamalarına, bu kez yeni ulaşılmış bir durumun, bir merhalenin , bir ilahi aydınlanmanın, kısaca tasavvufun ışığında bakmayı simgeliyordu.
Ayşe Şasa adına tasavvuf denen çileli, ama mükafatlandırıcı yolda adım adım ilerliyor, sanki ruhunu geniş bir umman gibi uzanan inananlar ordusunun içinde küçük ama anlamlı bir varlık olarak yeniden yaratıyordu.Ve tüm bunlar, onun ilk aşkına, yani sinemaya olan tutkusunu azaltmıyor, tersine yeni duraklara doğru sürüklüyordu. Ne özel, ne şahsi, ne farklı bir macera…Bizimkilerden ne farklı bir kader…”
Halit Refiğ Ayşe Şasa’yı anlatıyor:
Benim duygu ve düşünce dünyamı en iyi yansıtan filmlerim olarak ”Hanım”ı, “Köpekler Adası”nı, “İki Yabancı”yı da sayabilirim. “İki Yabancı”ya en sıcak yaklaşım Ayşe Şasa’dan geldi. Ayşe Hanım, “İki Yabancı”ya çok anlamlı bir değer vermiştir.”
Ayşe Şasa’nın beğendiği filmlerden bazıları:
*Küçük Dünya/Osman Sınav
*Hünkar’ın Bir Günü/Osman Sınav
*Hasret/Metin Çamurcu
*Bize Nasıl Kıydınız?/Metin Çamurcu
*Bosna, Mavi Karanlık/ Yücel Çakmaklı
*Sahibini Arayan Madalya/Yücel Çakmaklı
*Sevmek Zamanı/ Metin Erksan
*Susuz Yaz/Metin Erksan
*Gölge Oyunu/Yavuz Turgul
*Ahmet Uluçay Filmleri
*Akira Kurosawa Filmleri
*Yalnızlar/Tuncer Baytok
*A Ay/Reha Erdem
*Soğuktu ve Yağmur Çiseliyordu/Engin Ayça
*Danimarkalı Gelin/Salih Diriklik
*Kelebekler Sonsuza Uçar/Mesut Uçakan
*Veysel Karani/İsmail Güneş
*Mavi Sürgün/Erden Kıral
*Karanlık Sular/Kutluğ Ataman
*İki Yabancı/Halit Refiğ
*Hanım/Halit Refiğ
*Karılar Koğuşu/Halit Refiğ
*Bir Türke Gönül Verdim/Halit Refiğ
*Aşk-ı Memnu/Halit Refiğ
*Yasak Aşk/Halit Refiğ
*Vesikalı Yarim/Lütfi Akad
*Hudutların Kanunu/Lütfi Akad
*Gökçe Çiçek/Lütfi Akad
*Solaris/Andrey Tarkovski
*Andrey Rublev/Andrey Tarkovski
*2001/Stanley Kubrick
*Pather Pachali/ Satyajit Ray
Ayşe Şasa’nın senaryo yazarlığını üstlendiği filmler:
*Çapkın Kız
1963-Siyah Beyaz- Uğur-Melek Film Yapımı.
Yönetmen: Memduh Ün. Senaryo: Ayşe Şasa Tokatlı, Bülent Oran.
Görüntü Yönetmeni: Mustafa Yılmaz.
Oyuncular: Türkan Şoray, Tamer Yiğit, Ahmet Tarık Tekçe, Semih Sezerli, Vahi Öz, Aziz Basmacı, Hulusi Kentmen.
*Cemile
1964-Siyah Beyaz- Artist Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Gani Turanlı.
Oyuncular: Hülya Koçyiğit, Murat Soydan, Çolpan İlhan, Ferit Şevki, Reha Yurdakul.
*Son Kuşlar
1965- Siyah Beyaz- Efes Film Yapımı.
Yönetmen: Erdoğan Tokatlı. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Ali Uğur.
Müzik: Mehmet Abut.
Oyuncular: Ediz Hun, Tijen Par, Selma Güneri, Ayfer Feray, Aliye Rona, Kenan Pars, Senih Orkan, Talat Gözbak, Tuncel Kurtiz, Şükriye Atav.
*Murad’ın Türküsü
1965-Siyah Beyaz-Güven Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Yaşar Kemal, Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Manasi Filmeridis.
Müzik: Ruhi Su.
Oyuncular: Fikret Hakan, Pervin Par, Hayati Hamzaoğlu, Aliye Rona, Danyal Topatan, Ercan İnangirey, Emine Erhan, İlhan Hemşeri, Ali Şen.
*Toprağın Kanı
1966-Siyah Beyaz-Güneş Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Recep Bilginer, Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Gani Turanlı.
Oyuncular: Fikret Hakan, Belgin Doruk, Erol Taş, Feyzi Tuna, Tuncer Necmioğlu, Nuran Aksoy, Hakkı Haktan, Ali Seyhan, Güngör Denizaşan.
*Ah Güzel İstanbul
1966- Siyah Beyaz- Be Ya Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Safa Önal, Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Gani Turanlı.
Oyuncular: Sadri Alışık, Ayla Algan, Diclehan Baban, Feridun Çölgeçen, Güngör Denizaşan.
*Kozanoğlu
1967-Siyah Beyaz-Dadaş Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz.
Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Gani Turanlı.
Oyuncular: Yılmaz Güney, Suna Keskin, Tuncer Necmioğlu.
*Balatlı Arif
1967-Siyah Beyaz- İrfan Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Rafet Şiriner.
Oyuncular: Yılmaz Güney, Nebehat Çehre, Sami Tunç, Candan Isen, Danyal Topatan, Tülin Oral.
*Harun Reşid’in Gözdesi
1967-Siyah Beyaz- And Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa (Sevda Sezer’in romanından).
Görüntü Yönetmeni: Gani Turanlı.
Oyuncular: Ajda Pekkan, Erol Tezeren, Tuncer Necmioğlu, Devlet Devrim, Turgut Özatay, Lale Belkıs, Tülay Erdeniz, Danyal Topatan.
*İlk ve Son
1968-Siyah Beyaz-Kadri Film Yapımı.
Yönetmen: Memduh Ün. Senaryo : Ayşe Şasa, Memduh Ün, Bülent Oran (Esat Mahmut Karakurt'un romanından).
Görüntü Yönetmeni: Cahit Engin.
Oyuncular : Cüneyt Arkın, Selda Alkor, Funda Postacı, Eva Bender.
* Köroğlu
1968-Siyah Beyaz- Uğur Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Gani Turanlı.
Müzik: Yücel Paşmaklı.
Oyuncular: Cüneyt Arkın, Fatma Girik, Reha Yurdakul, Hayati Hamzaoğlu, Hüseyin Baradan, Mümtaz Ener, Aynur Akarsu, Omtar Durukan, Behçet Nacar.
*Kızıl Vazo
1969-Renkli- Saner Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa (Peride Celal’in romanından).
Görüntü Yönetmeni: Çetin Tunca.
Oyuncular: Hülya Koçyiğit, Murat Soydan, Reha Yurdakul, Oktar Durukan, Orhon Arıburnu, Müge Serdar, Meltem Mete, Behçet Nacar.
*Yedi Kocalı Hürmüz
1971-Renkli- Hisar Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa (Sadık Şendil’in oyunundan).
Görüntü Yönetmeni: Çetin Tunca.
Müzik: Nevzat Sümer.
Oyuncular: Türkan Şoray, Tanju Gürsu, Salih Güney,Süleyman Turan, Münir Özkul, Suna Selen, Mualla Sürer,Rukiye Göreç, Ali Şen, Necdet Yakın, Güzin Özipek, Ahmet Turgutlu, Cevat Kurtuluş.
*Unutulan Kadın
1971-Renkli- Akün Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa, Bülent Oran.
Görüntü Yönetmeni: Çetin Tunca.
Oyuncular : Türkan Şoray, Kadir İnanır, Metin Serezli, Gülistan Güzey, Nubar Terziyan, Aynur Aydan, Birtane Güngör.
*Battal Gazi Destanı
1971-Renkli-Uğur Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Çetin Tunca.
Oyuncular : Cüneyt Arkın, Fikret Hakan, Meral Zeren, Reha Yurdakul, Melek Görgün, Kerim Afşar.
*Cemo
1972-Renkli-Akün Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa (Kemal Bilbaşar'ın romanından).
Görüntü Yönetmeni: Çetin Tunca.
Müzik: Yalçın Tura.
Oyuncular: Türkan Şoray, Fikret Hakan, Melda Sözen, Bilal İnci, Aliye Rona, Danyal Topatan, Tuncer Necmioğlu.
*Utanç
1972-Renkli- Akün Film Yapımı.
Yönetmen: Atıf Yılmaz. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni : Çetin Tunca.
Müzik: Yalçın Tura.
Oyuncular: Filiz Akın, Kadir İnanır, Ülkü Ülker, Bülent Kayabaş, Mümtaz Ener, Ayşin Atav
*Hacı Arif Bey
1982-5 Bölümlük TRT Dizisi.
Yönetmen: Yücel Çakmaklı.
Senaryo: Bülent Oran, Ayşe Şasa.
Oyuncular: Ahmet Özhan, Neda Arneriç, Numan Pakner.
*Ve Recep ve Zehra Ve Ayşe
1983-Renkli- Ekin Film Yapımı.
Yönetmen : Yusuf Kurçenli. Senaryo: Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Suat Kapkı.
Oyuncular : Necla Nazır, Mahmut Cevher, Pembe Mutlu,Mesut Engin, Tuncer Necmioğlu, Ani İpekkaya,Nilüfer Aydan, Haşmet Zeybek, Meral Niron, Fatih Özses, Mehmet Esen.
*Ölmez Ağacı
1984-Renkli- Meya Film Yapımı.
Yapımcı: Oya Beygo (1944-1993)
Yönetmen: Yusuf Kurçenli. Senaryo : Ayşe Şasa.
Görüntü Yönetmeni: Kenan Davutoğlu.
Müzik: Cem İdiz.
Oyuncular : Necla Nazır, Hakan Balamir, Çetin Öner, Gülsen Tuncer, Erich Romm, Sonja Good, Sema Çeyrekbaşı, Bülent Oran, Oya Sensev.
*Kanayan Bosna
1993-TV Dizisi.
Yönetmen: Yücel Çakmaklı.
Senaryo: Üstün İnanç, Ayşe Şasa.
*Dinle Neyden
2008-Renkli-PHS Film & ATM Film Yapımı.
Yönetmen: Jacques Deschamps.
Senaryo: Ayşe Şasa, İsmail Eren.
Görüntü Yönetmeni: Octavio Espirito Santo.
Müzik: Özhan Eren.
Oyuncular: Ahu Türkpençe, Alican Yücesoy, Emin Olcay, Metin Hara, Lale Mansur.
|
