|
Türk edebiyatını bir üst lige taşıyan ve yazınımızın 20. yüzyıldaki üç ölümsüz Kemal’inden biri (diğerleri: Yaşar Kemal, Kemal Tahir) olan Orhan Kemal doğumunun 100. yıldönümü olan 15 Eylül 2014’te anılacak…
Orhan Kemal, Osmanlı İmparatorluğu’nun Birinci Dünya Savaşı’na girdiği 1914’te dünyaya gelen dört büyük Türk yazardan (diğerleri: Orhan Veli, Oktay Rifat Horozcu ve Fazıl Hüsnü Dağlarca) biri…
15-21 Eylül 2014 tarihleri arasında düzenlenecek olan 21. Adana Altın Koza Film Festivali Orhan Kemal’in yapıtlarından uyarlanan ya da Orhan Kemal’in senaryo yazarlığını yaptığı sinema filmlerini bir arada gösterime sunarak yazarı onurlandıracak… Festivalde Mehmet Güleryüz’ün yönettiği “Sessizlerin Sesi: Orhan Kemal” belgeseli de gösterilecek… Adana’daki Çukurova Belediyesi’nin ise bir Orhan Kemal Kültür Merkezi açmak için çalışmaları bulunuyor…
Orhan Kemal’in asıl adı: Mehmet Raşit Öğütçü’dür... Babası Abdülkadir Kemali, Adana’da 1930’da kurduğu Ahali Cumhuriyet Partisi Bakanlar Kurulu kararıyla kapatılınca Suriye’ye yerleşmeyi tercih etti…Orhan Kemal Adana’da çırçır fabrikalarında işçilik, dokumacılık, katiplik yaptı.Askerliği sırasında mevcut yönetime muhalif düşünceleri dile getirdiği gerekçesiyle İkinci Dünya Savaşı’nın başladığı 1939’da beş yıl hapis cezası aldı; cezasını Kayseri, Adana ve Bursa cezaevlerinde tamamladı… 1943’te özgürlüğüne kavuştu… Bu dönemde amelelik, sebze nakliyeciliği ve Verem Savaş Derneği’nde katiplik yaptı… Bir taraftan da “Altı Ölü Var! / İpsala Cinayeti” (1953) , “Gecekondu Yosması” (1956) , “Meyhanecinin Kızı: Mapusane Çeşmasi” (1958), “Alageyik” (1958), “Karacaoğlan’ın Kara Sevdası” (1959), “Sevdaya Koşanlar” (1959), “Acı Zeytin” (1961), “Mağrur Kadın” (1962), “Aşka Kinim Var!” (1962), “Bu Şehrin Belalısı” (1966), “Yaprak Dökümü” (1967) gibi Türk filmlerinde senaryo ve diyalog yazarı olarak karşımıza çıktı…1960’ta romanından uyarlanan “Suçlu” adlı film Türkiye’deki Film Sansür Kurumu’nun kurbanı oldu ve büyük ölçüde makaslanarak gösterime çıkabildi… 1966’da bir kez daha muhalif düşüncelerini dile getirmekten yargılandıysa da bu kez hapis cezası almadı… 2 Haziran 1970’te Bulgaristan, Sofya’da beyin kanaması sonucu 55 yaşını sürmekteyken vefat etti… Zincirlikuyu’da toprağa verildi… İstanbul, Cihangir’de Orhan Kemal’in oğlu Işık Öğütçü’nün girişimleri sonucunda açılan bir Orhan Kemal Müzesi bulunmaktadır…
Orhan Kemal’in yapıtlarından uyarlanan bazı filmler:
*Suçlu / 1960 / Yönetmen: Atıf Yılmaz
*Avare Mustafa /1961 / Yönetmen: Memduh Ün
*Üç Tekerlekli Bisiklet / 1962 / Yönetmenler: Lütfi Akad ve Memduh Ün
*Hayat Kavgası / 1964 / Yönetmen: Tunç Başaran
*Murtaza / 1965 / Yönetmen: Tunç Başaran
*El Kızı /1966 / Yönetmen: Nejat Saydam
*Zilli Nazife / 1967 / Yönetmen: Memduh Ün
*Vukuat Var ! / Hanımın Çiftliği /1972 / Yönetmen: Nejat Saydam
*Sokaklardan Bir Kız /1974 / Yönetmen: Nejat Saydam
*Bereketli Topraklar Üzerinde / 1979 / Yönetmen: Erden Kıral
*Devlet Kuşu / 1980 / Yönetmen: Memduh Ün
*Bekçi / 1984 / Yönetmen: Ali Özgentürk
*72. Koğuş / 1987 / Yönetmen: Erdoğan Tokatlı
|
