Bu sayfada yeralan verilerin tamamı özgün içeriktir. Antrakt Sinema’dan izin almadan tamamı ya da parçası kopyalanamaz, kullanılamaz.

 

Bad/Man

Başak Tuncel Yazıları

Süper kahramanlar;  doğaüstü yetenekleri olan, kötülere karşı savaşan,  hayat kurtaran, genellikle uçan canlılardır. 90’lı yıllara damgasını vuran “Batman” serisine gönderme niteliği taşıyan bir filmle karşı karşıyayız: “Birdman.”

Birdman adı bize uçan canlıları çağrıştırıyor.  Ana karakterimiz de film boyunca uçuyor.  Riggan Thomson (Birdman), zamanında popüler bir Hoollywood aktörüdür. Yıllar geçmiş ve popülerliğini yitirmiştir. Halk onu Birdman olarak hatırlamaktadır. Riggan Thomson, kafalardaki bu imajı yıkmak için tiyatro sahnesine çıkmaya karar verir. Bu kararına yakın çevresi saygı duymamaktadır,  başta kendi kızı ve asistanı olan Sam Thomson, babasını küçümsemektedir. Onun sadece basit bir süper kahraman olarak hatırlanmasıyla utanç duyar.  Bütün mal varlığını tiyatroya yatıran Riggan Thomson,  bu işi başarmak zorundadır ve ünlü Broadway aktörü Mike Shiner ile çalışmaya karar verir. Mike Shiner; geçimsiz, asi biridir. O da,  tıpkı kızı gibi Riggan Thomson’un demode bir süper kahraman olduğunu düşünmektedir. Onu aşağılamakta hatta ona öfke duymaktadır.  Ona göre, böyle birinin tiyatro yapması imkânsızdır çünkü Hollywood yılları geride kalmış, Riggan Thomson bunu sindirememiş hatta kafayı sıyırmıştır. Riggan bunlara kulak asmaz gibi görünür ve ön gösterimlerde sahne almaya devam eder.  Kendisinin patlak bir balon olarak yaftalanmasından rahatsızdır. Bu rahatsızlık, filmin müzikleriyle iliklerimize işliyor. Bir yıldızın yükselişi ve acıklı çöküşüne tanık oluyoruz.

Ünlü; mesleği, herhangi bir konudaki başarısı veya diğer ünlü kişilerle olan bağlantıları nedeniyle geniş bir kesim tarafından tanınan kişidir. Birdman ise bundan fazlası olduğunu herkese ispatlayacaktır. Ön gösterimde Mike Shiner, rol keserken gerçek alkol aldığını öğrenen Riggan Thomson’un alkolü kaldırdığını öğrenince öfke krizine girerek oyunda olay çıkartır. Riggan perde kapatır ve Mike ile kahve içme bahanesiyle baş başa kalır, gittikleri yerde bir kıdemli tiyatro eleştirmeni Tabitha Dickinson bulunmaktadır. Sinema ve tiyatro arasındaki amansız mücadeleyi Dickinson’un süper kahraman Birdman’ı küçümseyici tavrıyla sadece ünlü olarak değerlendirmesi ve aktör olmadığını düşünmesi muazzam bir Hollywood eleştirisidir. Sanat için günümüze kadar farklı değerlendirmeler yapılmıştır.  Ne de olsa sanat yaratıcılık ve hayal gücü istemektedir.  Örneğin; R.G. Collingwood, 1938'da basılan Sanatın İlkeleri ('The Principles of Art') isimli kitabında sanatın temel olarak duyguların yaratıcı ifadesi veya dışavurumu olduğunu söylerken,  Neo-Wittgenstein'cı görüşü özetlemek gerekirse, sanat açık bir kavramdır ve tanımlanamaz. Tiyatro eserinin diğer türlerden en önemli farkı; diğer edebi eserler okumak ve dinlemek için yazılmışken, tiyatro oyununun sahnede seyirci önünde oynanmasıdır, Dickinson’un, Birdman için yaptığı sinema oyunculuğu eleştirisi de bu noktada vurucudur.  Sen sadece ünlüsün!

Birdman tiyatroda sahne alır, Mike arka plandadır. “Bir sahnede silah varsa o silah mutlaka patlar” önermesine de gerçekçi bir yorum katılmış. Silah ön gösterimlerde yapayken Mike’ın silahla ilgili yapaylık yorumu bizi gerçek silah görmeye yöneltiyor. Son sahne alışında Birdman, kendine gerçek bir silah edinip önermeyi doğruluyor. Gerçekten kendini vuran Birdman, bir anda medyanın ilgisini çekiyor. Yeniden üne kavuşuyor. Medyanın etkisiyle ne tiyatrodaki performans ne de eski süper kahramanlığı hiçbiri konuşulmuyor. Konuşulan ilgi gören sadece sahnede gerçekten kendini vurmasıyla açığa çıkan olayken bu olay ile sanatın yerini sadece medya alıyor. Günümüzdeki sanat algısına muhteşem bir eleştiri niteliği taşıyan bu film medyayı sorgularken bizi aynı zamanda varsıllık, ünlülük, libido gibi kavramlar hakkında da düşünmeye yöneltiyor. Spinoza’ya göre bu kavramlar insan için birer araç oldukları sürece yararlıdır amaç oldukları sürece değil.  Birdman varsıllığın, ünlülüğün ve libidonun tarihini yeniden yazıyor. Hem de beyaz perde üzerinde muhteşem kamera planlarıyla…

Gölgesi Birdman, Riggan Thomson’u yalnız bırakmıyor. Birdman semalarda süzülmeye devam ediyor. Ya da benliklerimizin derinliklerinde…

» Birdman veya (Cahilliğin Umulmayan Erdemi) film sayfası

Ana Sayfa | Film Arşivi | Gelecek Program | Haberler | Gişe Raporu | Köşe Yazıları

Mesafeli Satış Sözleşmesi | Teslimat ve İade Şartları | Gizlilik Politikası

© Antrakt Sinema Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır