30. İstanbul Film Festivali’nde ilk haftasonu geride kaldı…

2 Nisan Cumartesi günü başlayan 30. İstanbul Film Festivali’nin ilk haftasonu geride kaldı bile. Her yıl olduğu gibi bu yıl da dünyanın önemli festivallerinden seçilmiş birçok filmin yanı sıra uluslararası ve ulusal yarışma bölümleri, klasiklerden örnekler, belgeseller ve daha birçok başlık altında 200’ü aşkın film festival severlerle buluşuyor.
Önümüzdeki haftalarda vizyona girecek olan iki Akbank galası festival gösterimlerini geçtiğimiz haftasonu yaptı. Senarist Massy Tadjedin’in (sol üstte) ilk yönetmenlik deneyimi olan Son Gece, sadakat üzerine stilistik bir meditasyon. Filmde Keira Knightley ve Sam Worthington’ın canlandırdığı evli bir çift iki ayrı şehirde duygu ve mantığın bir türlü uzlaşmadığı hassas bir sadakat çizgisinde yürüyorlar. Son Gece’de, evli bir erkek ve kadının ilişkiyi-evliliği nasıl algıladığı, sadakatin -eylemde ve kafadaki iki haliyle- onlar için ne anlam ifade ettiği ve sadakatsizliğin, belki de daha basit haliyle yalanın ilişkilerine düşürdüğü gölge inceleniyor.
Filmde daha çok karakterlerin kafasında olup biten bir gerilim var. Tam olarak kafalarından neler geçtiğini anlayamıyoruz, nasıl insanlar oldukları konusunda da bir kavga sahnesi dışında fazlaca bir ipucumuz yok. Bu nedenle olsa gerek ikilinin baştan çıkarılmaya maruz kaldığı sahnelerde elimizde olmadan aslında kendi olasılıklarımızı yaşıyoruz. Biz aldatır mıydık? Biz sadakat konusunda neler hissediyoruz? Massy Tadjedin henüz yolun başında bir yönetmenden beklenmeyecek bir incelikle, karakterleri hakkında çok az şey söyleyerek izleyiciye onların tek gecelik yolculuklarında adamakıllı suç ortaklığı yaptırıyor. Az bilgi, bol diyalog, bol gergin yüzleşme anları… Sonuçta kafada bırakılan birçok soru: Suçlarını itiraf edecekler mi? Yakalanacaklar mı? Ayrılacaklar mı? ‘Ötekileri’ unutacaklar mı?... Biz ne yapardık?
Son Gece, sordurduğu sorularla, uyandırdığı merakla, içinde biraz daha dolaşmayı istediğimiz dünyasında izleyiciyi başarıyla konuk ediyor. Performanslar da karakterlerin tarihçeleri gibi yarı karanlık ve bulanık; mekanlar, sanat ve görüntü yönetimi karakterleri saran gecenin ağırlığı ve esrarengizliğiyle uyumlu.
Festivalde galası yapılan bir diğer filmin de benzer şekilde yalanlara ve sadakate dair söyleyeceği birkaç söz var. Oyuncu Guillaume Canet’nin (alttaki resimde solda) üçüncü uzun metraj filmi Küçük Beyaz Yalanlar, meramını daha uzun ve dolambaçlı yollardan anlatıyor. Filmde bir grup arkadaşın dostlukları ve aralarındaki bağlara sadakatleri masaya yatırılıyor. Birlikte uzun bir tarihleri olan bu insanlarla tanıştığımız nokta onlar için bir kriz anı. En yakın ortak arkadaşlarından biri bir motor kazası sonucu ağır yaralanıyor ve yoğun bakıma alınıyor. Ertesi gün tatile çıkacak olan grup bu travmatik gelişmeye rağmen tatil programlarına uyma kararı alıyor. Bununla beraber aralarındaki ilişkiler ağı gittikçe karmaşıklaşıyor.
Canet’nin bu gereğinden uzun ve bol tekrarlı dostluk draması bencillik kavramının derinliklerine inmeye çalışırken birbirine sözde çok yakın olan insanların ilişkilerine yalnızca yüzeysel bir ayna tutabiliyor. Karakterlerin kendi sorunları ve çıkmazları arasına gömülmüşlüğü yoğun bir ‘birbiriyle ilgili olma’ perdesinin ardından verilirken, bencilliğin bilinçli ve kötücül bir şey değil de elde olmadan ortaya çıkan bir zaaf olarak ele alınması güzel.
Küçük Beyaz Yalanlar’ın en ferahlatıcı yanı becerikli bir oyuncu kadrosunun birlikte Fransız usulü bir tatil yapıyor olması. Doğal bir atmosferde tatlı tatlı seyreden film, neticede insanoğlunun zaafları üzerine derin düşüncelere teşvik etmekten çok tatile gidip şarap içme isteği uyandırıyor.